Κανονισμός της ΕΕ για την ΤΝ: Κανονισμός για την τεχνητή νοημοσύνη (ΕΕ 2024/1689)

Ο Κανονισμός της ΕΕ για την ΤΝ είναι το πρώτο ολοκληρωμένο νομικό πλαίσιο στον κόσμο που ρυθμίζει την τεχνητή νοημοσύνη. Εκδόθηκε το 2024 και θεσπίζει μια προσέγγιση βάσει κινδύνου για τη διακυβέρνηση της ΤΝ, ταξινομώντας τα συστήματα ΤΝ σε τέσσερις κατηγορίες κινδύνου: μη αποδεκτός κίνδυνος (απαγορεύονται), υψηλός κίνδυνος (αυστηρά ρυθμιζόμενα), περιορισμένος κίνδυνος (υποχρεώσεις διαφάνειας) και ελάχιστος κίνδυνος (σε μεγάλο βαθμό μη ρυθμιζόμενα). Ο κανονισμός εφαρμόζεται στους παρόχους, τους φορείς εφαρμογής, τους εισαγωγείς και τους διανομείς συστημάτων ΤΝ που διατίθενται στην αγορά της ΕΕ ή των οποίων τα αποτελέσματα χρησιμοποιούνται στην ΕΕ. Εισάγει υποχρεωτικές απαιτήσεις για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου, όπως διαχείριση κινδύνων, διακυβέρνηση δεδομένων, τεχνική τεκμηρίωση, διαφάνεια, ανθρώπινη εποπτεία και πρότυπα ακρίβειας και στιβαρότητας. Ο κανονισμός ρυθμίζει επίσης τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού, μεταξύ των οποίων τα θεμελιώδη μοντέλα και η παραγωγική ΤΝ, με ειδικές υποχρεώσεις για τα μοντέλα συστημικού κινδύνου.

1. Πάροχοι συστημάτων ΤΝ που αναπτύσσουν ή αναθέτουν την ανάπτυξη συστημάτων ΤΝ για διάθεση στην αγορά της ΕΕ, ανεξάρτητα από το αν είναι εγκατεστημένοι στην ΕΕ.
2. Φορείς εφαρμογής (χρήστες) συστημάτων ΤΝ εντός της ΕΕ, μεταξύ των οποίων επιχειρήσεις και δημόσιες αρχές που χρησιμοποιούν συστήματα ΤΝ στις δραστηριότητές τους.
3. Πάροχοι μοντέλων ΤΝ γενικού σκοπού, μεταξύ των οποίων θεμελιώδη μοντέλα και μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, με αυξημένες υποχρεώσεις για τα μοντέλα που ενέχουν συστημικούς κινδύνους.
4. Εισαγωγείς και διανομείς συστημάτων ΤΝ στην αγορά της ΕΕ, οι οποίοι πρέπει να διασφαλίζουν τη συμμόρφωση πριν καταστήσουν τα συστήματα διαθέσιμα.

1. 01

   Ταξινόμηση κινδύνου

   Οι οργανισμοί πρέπει να ταξινομούν τα συστήματα ΤΝ τους σύμφωνα με τις κατηγορίες κινδύνου του κανονισμού. Στα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου περιλαμβάνονται όσα χρησιμοποιούνται σε υποδομές ζωτικής σημασίας, στην εκπαίδευση, στην απασχόληση, στην επιβολή του νόμου, στη μετανάστευση και στην απονομή δικαιοσύνης.

2. 02

   Σύστημα διαχείρισης κινδύνων

   Οι πάροχοι ΤΝ υψηλού κινδύνου πρέπει να εφαρμόζουν συνεχές σύστημα διαχείρισης κινδύνων καθ' όλη τη διάρκεια του κύκλου ζωής του συστήματος ΤΝ, εντοπίζοντας, αναλύοντας, εκτιμώντας και αξιολογώντας τους κινδύνους, και να λαμβάνουν κατάλληλα μέτρα μετριασμού.

3. 03

   Διακυβέρνηση δεδομένων

   Τα σύνολα δεδομένων εκπαίδευσης, επικύρωσης και δοκιμών για ΤΝ υψηλού κινδύνου πρέπει να πληρούν κριτήρια ποιότητας, όπως συνάφεια, αντιπροσωπευτικότητα, απουσία σφαλμάτων και πληρότητα, με ειδικές διατάξεις για τον εντοπισμό και τον μετριασμό των μεροληψιών.

4. 04

   Διαφάνεια και ανθρώπινη εποπτεία

   Τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου πρέπει να σχεδιάζονται ώστε να επιτρέπουν αποτελεσματική ανθρώπινη εποπτεία και να παρέχουν σαφείς οδηγίες χρήσης. Σε ορισμένα πλαίσια, οι χρήστες πρέπει να ενημερώνονται ότι αλληλεπιδρούν με συστήματα ΤΝ.

5. 05

   Τεχνική τεκμηρίωση

   Οι πάροχοι συστημάτων ΤΝ υψηλού κινδύνου πρέπει να καταρτίζουν πλήρη τεχνική τεκμηρίωση που αποδεικνύει τη συμμόρφωση, η οποία περιλαμβάνει την αρχιτεκτονική του συστήματος, τη μεθοδολογία ανάπτυξης, τις διαδικασίες εκπαίδευσης και τα αποτελέσματα των δοκιμών.

6. 06

   Αξιολόγηση της συμμόρφωσης

   Τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου πρέπει να υποβάλλονται σε διαδικασίες αξιολόγησης της συμμόρφωσης πριν από τη διάθεσή τους στην αγορά, ενώ για ορισμένες κατηγορίες απαιτείται αξιολόγηση από κοινοποιημένους οργανισμούς.

Ο Κανονισμός της ΕΕ για την ΤΝ θεσπίζει κλιμακωτό σύστημα κυρώσεων. Οι παραβάσεις που αφορούν απαγορευμένες πρακτικές ΤΝ μπορούν να επισύρουν πρόστιμα έως 35 εκατ. ευρώ ή 7% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών. Η μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις για την ΤΝ υψηλού κινδύνου επισύρει πρόστιμα έως 15 εκατ. ευρώ ή 3% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών. Η παροχή εσφαλμένων ή παραπλανητικών πληροφοριών στις αρχές μπορεί να επισύρει πρόστιμα έως 7,5 εκατ. ευρώ ή 1% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών. Οι ΜΜΕ και οι νεοφυείς επιχειρήσεις επωφελούνται από αναλογικά ανώτατα όρια κυρώσεων. Τα κράτη μέλη πρέπει επίσης να θεσπίσουν κανόνες για τις κυρώσεις για άλλες παραβάσεις και να διασφαλίζουν ότι οι μηχανισμοί επιβολής είναι αποτελεσματικοί, αναλογικοί και αποτρεπτικοί.

1. Ιούλ. 2024

   Ο Κανονισμός για την ΤΝ δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα στις 12 Ιουλίου 2024· σε ισχύ από την 1η Αυγούστου 2024.

2. Φεβ. 2025

   Αρχίζουν να εφαρμόζονται οι απαγορεύσεις των πρακτικών ΤΝ μη αποδεκτού κινδύνου.

3. Αύγ. 2025

   Αρχίζουν να εφαρμόζονται οι κανόνες για τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού.

4. Ιούλ. 2026

   Εγκρίνεται το ψηφιακό πακέτο Omnibus για την ΤΝ (Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1744), που μεταθέτει τις προθεσμίες για τον υψηλό κίνδυνο.

5. Αύγ. 2026

   Γενική εφαρμογή του Κανονισμού, συμπεριλαμβανομένων των κανόνων διαφάνειας του άρθρου 50.

6. Δεκ. 2026

   Εφαρμόζονται οι νέες απαγορεύσεις για ΤΝ που παράγει εικόνες γυμνού ή σεξουαλικού περιεχομένου χωρίς συναίνεση ή υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών.

7. Δεκ. 2027

   Οι υποχρεώσεις υψηλού κινδύνου εφαρμόζονται στα συστήματα του Παραρτήματος III.

8. Αύγ. 2028

   Οι υποχρεώσεις υψηλού κινδύνου εφαρμόζονται στα προϊόντα του Παραρτήματος I.